Gouda zet natuurlijke vijanden in tegen de eikenprocessierups

De eikenprocessierups veroorzaakt regelmatig overlast door de brandharen die jeuk, huiduitslag en irritatie aan ogen en luchtwegen kunnen veroorzaken. Om de populatie op een natuurlijke manier terug te dringen, plaatst de gemeente langs de A12 mezenkasten en vleermuiskasten. Ook komen er insectenhotels, wordt klimop aangebracht langs boomstammen en zaait de gemeente bloemrijke mengsels in. Deze maatregelen trekken natuurlijke vijanden aan, zoals vogels, sluipwespen en sluipvliegen, die helpen de eikenprocessierups onder controle te houden.

Uit waarnemingen blijkt dat de eikenprocessierups zich vaak vanuit de gebieden aan de andere kant van de A12 richting Gouda verspreidt. Vooral in natuurgebieden zoals de Groene Wal en het Noorderhout is dat zichtbaar. “Als het werkt en we ze daar kunnen tegenhouden, hebben we ook in de rest van Gouda minder last”, licht stadsecoloog Veerle Herzberg toe.

Naast de bestaande maatregelen wil de gemeente in 2027 deelnemen aan een landelijk onderzoek naar zogenoemde Vlinderfilterhotels. Dit zijn cilinders waarin de bestaande nesten van de eikenprocessierups worden geplaatst. In die nesten zitten ook de natuurlijke vijanden, zoals sluipwespen en sluipvliegen. De hotels zijn zo ontworpen dat kleine wespen en vliegen wel naar buiten kunnen vliegen. De grotere eikenprocessievlinders kunnen dat niet, waardoor ze zich niet verder kunnen voortplanten.

Onderzoek op andere locaties laat zien dat een groot deel van de insecten die in de nesten wordt aangetroffen, natuurlijke vijanden van de rups zijn. Dat biedt perspectief voor een duurzame en natuurvriendelijke aanpak waarin de natuur in evenwicht blijft. “Nu zuigen we de nesten nog weg, maar als we de natuurlijke vijanden een handje helpen, hoeft dat op den duur hopelijk niet meer”, vertelt Herzberg.

Het onderzoek met het Vlinderfilterhotel start in 2027. Deze zomer zijn er al nesten van eikenprocessierupsen uit Gouda meegenomen om te onderzoeken op de aanwezigheid van natuurlijke vijanden. Op basis van deze resultaten kan de gemeente besluiten waar de Vlinderfilterhotels het meest effectief zijn.